In de oranjerie van de Fraeylemaborg in Slochteren is het informatiepunt ‘Nederland aardgasland’ ingericht.
Er zijn vijf films te zien die vertellen over de geschiedenis van het gas, over de productietechniek, over de grote veranderingen die de komst van het gas in de huishouding veroorzaakte, over de mondiale effecten en over de transitie naar duurzame energiesystemen. Ook is er een computerspel dat helder maakt wat de effecten zijn van keuzes op het gebied van energiegebruik. Een computer met de website www.aardgasindeklas.nl is tevens beschikbaar.

Voor kinderen liggen er kleurplaten op de centraal opgestelde leestafel.

Slochteren is beroemd vanwege het grote gasveld dat op 22 mei 1959 om 06.33 uur werd ontdekt op het land van boer Boon in Kolham. Met de opening van ‘Nederland aardgasland’ op 17 juni 2010 door de Commissaris van de Koningin de heer M.J.  van der Berg kan iedereen kennis nemen van het boeiende verhaal van het Groninger gas.

In de oranjerie wordt het feitelijke verhaal verteld en in het park staat de tentoonstelling Gas in Glas opgesteld die het wonder van gas verbeeld. Een routebeschrijving en catalogus van Gas in Glas zijn verkrijgbaar in de museumwinkel van het landgoed.

De oranjerie van de Fraeylemaborg is in 2009 gerestaureerd. Het is de oudste kas van Nederland. Heel bijzonder is het dak opgebouwd uit kleine ruitjes, die voor een groot gedeelte nog met de hand zijn geblazen.

Het informatiepunt ‘Nederland aardgasland’ kwam tot stand door bijdragen van Gasunie, Gasterra, NAM en de Fraeylemaborg. De tentoonstelling is een ontwerp van Hypsos uit Soesterberg.

‘Nederland aardgasland’ is gratis toegankelijk voor het publiek.

Tijdens een feestelijke bijeenkomst in de grote zaal van de Fraeylemaborg te Slochteren hebben op zaterdag 24 oktober 2009 de Vrienden van de Fraeylemaborg hun 10 jarig jubileum gevierd. De vereniging steunt de Fraeylemaborg met een jaarlijkse financiële bijdrage en draagt op deze wijze bij aan het behoud van het landgoed.

Twee maal per jaar houden de vrienden een ledenvergadering in de borg, waarin het bestuur de leden informeert over de ontwikkelingen op de borg en het bospark. Daarnaast wordt een voorstel aan de leden voorgelegd m.b.t. de besteding van de  jaarlijkse donatie van de vereniging. Voor het jaar 2009 komt de donatie ten goede  aan de renovatie van de houten brug bij de hoge berg in het bospark. Het bedrag hiervoor is tijdens de vergadering door de heer Ruud Drent, voorzitter van de vereniging, per cheque van € 9.000,-- overhandigd aan de  heer Jaap Teekman, vicevoorzitter van de Stichting Landgoed Fraeylemaborg.

Tijdens een korte terugblik memoreerde de voorzitter dat de vereniging in 1999 is gestart met 240 leden. Momenteel telt de vereniging 700 enthousiaste leden.

Met de gelden van de Vereniging van Vrienden  zijn  in deze periode toegangshekken tot de weilanden rond de borg geplaatst, verlichting bij de borg aangebracht, beuken en eiken langs de zichtassen in het bospark geplant, de bibliotheek en de blauwe kamer opnieuw ingericht, enzovoort.
Al met al kan gesteld worden dat de afgelopen 10 jaar succesvol zijn verlopen.

Na het officiële gedeelte van de bijeenkomst konden de vrienden genieten van  een concert, verzorgd door een trio bestaande uit Maud Sauer (hobo), Gerrie Jonker (fagot) en Mathilde van Wijnen (cello).  De bijeenkomst werd feestelijk afgesloten met een hapje en een drankje.

Onder een stralende zon bezocht Koningin Beatrix op 16 juni 2009 de Fraeylemaborg om kennis te maken met de directeuren van Gasterra, NAM, Gasunie en hun aandeelhouders en om kennis te nemen van de tentoonstellingen Gas in Glas en 'Nederland aardgasland - 50 jaar jong'.

Bij de ontvangst waren tevens aanwezig minister van staat Wim Kok en minister mevrouw Van der Hoeven.
Het publiek was massaal toegestroomd en juichte de koningin toe.

's Middags was er een High Tea in de Koetshuis tuin en aan het einde van de zichtas in het Slochterbos. De high tea werd door ruim 200 genodigden bezocht.

Klik hier voor een reportage van RTV Noord over het bezoek.

Start restauratie park Fraeylemaborg

"Geele Brug" 1843

In het voorjaar van 2009 is de restauratie begonnen van het park van de Fraeylemaborg. Het is dus tijd om het project ook officieel en feestelijk te starten. Het startsein wordt gegeven door de voorzitter van het landgoed, de heer Johan W. Remkes, in samenwerking met gedeputeerde Douwe A. Hollenga van de Provincie Groningen en burgemeester Cees L.H.B. Verstegen van Slochteren.

Het project “Levende Historie” omvat de restauratie van de tuin en het park van het Landgoed Fraeylemaborg.
In dit kader zullen diverse elementen uit de vroegere aanleg worden teruggebracht. Daarmee verkrijgt dit prachtige Rijksmonument nog meer uitstraling en is het verhaal van dit unieke landgoed door de bezoeker beter te beleven.
Een onderdeel van het project is de reconstructie van de historische “Geele Brug”. Verder wordt de Oranjerie gerestaureerd en wordt er een werkschuur gebouwd. Maar liefst 6,3 kilometer aan paden door
het park wordt hersteld. De boomgaard bij het ooievaarsnest komt terug, evenals een tuin met kleinfruit en kersenbomen, een bloementuin en een dierenverblijf voor Pim de ezel en twee bokken. Het bestrijden van
de erosie van de Hoge Berg en het vervangen van bruggen maken ook onderdeel uit van het project.
Ook is er al een onderdeel gerealiseerd van het project Levende Historie. Op 1 maart 2009 is namelijk de audioguide in gebruik genomen. Met behulp van dit systeem kan de bezoeker door de borg en het park lopen en op 30 interessante punten een verhaal horen. Het plan “Fraeylemaborg, Levende Historie” biedt nieuwe kansen voor recreatie en toerisme zodat deze parel van Groningen door nog meer mensen zal worden bezocht.

Levende Historie is een omvangrijk project en diverse instanties hebben bijgedragen aan de financiering.
Dit zijn:
Gemeente Slochteren, Provincie Groningen, Regio Groningen-Assen, Rabobank Stad en Midden-Groningen, Groningen Gas 50, Jan Menze van Diepen Stichting, Vereniging Vrienden van de Fraeylemaborg, VSB fonds Groningen, J.B. Scholtenfonds, Lionsclub Skiramere, Vitaal Platteland; het Europees Landbouwfonds voor Plattelandsontwikkeling: “Europa investeert in zijn platteland”.

In 2009 is het vijftig jaar geleden dat in de gemeente Slochteren het Groningen-gasveld werd ontdekt en voor het eerst werd aangeboord. Deze vondst is voor Nederland en Europa van bijzondere betekenis geweest en zal zeker de komende vijftig jaar ook nog van groot belang zijn voor onze economie en energievoorziening. Het is dan ook niet verwonderlijk dat de vondst van het immense gasveld is opgenomen in de Canon van de Nederlandse Geschiedenis.

Onder de naam G50 staan de bedrijven Gasunie, GasTerra en de NAM, de gemeente Slochteren en de Provincie Groningen het komend jaar uitgebreid stil bij het belang van het Groningen-gasveld in het verleden, het heden en de toekomst. Op dit moment wordt hard gewerkt aan de voorbereidingen van een divers jubileumprogramma. Met dit programma willen de partijen zo veel mogelijk mensen in de gemeente Slochteren en de provincie Groningen bij de viering van het jubileum betrekken.

Het jubileumprogramma gaat groots van start in juni 2009. Prominente onderdelen zijn de onthulling van een kunstwerk vlakbij de plek van de eerste boring, een tweedaags vakcongres, een permanente expositie op het landgoed van de Fraeylemaborg, een breed educatief programma en een uitgebreid cultureel publieksprogramma in de periode juni tot en met september.

De plannen voor het jubileum zijn op dinsdag 7 oktober 2008 in grote lijnen gepresenteerd op het Provinciehuis in Groningen. In samenwerking met tal van organisaties, instellingen, professionals en vrijwilligers zal het programma de komende maanden verdere invulling krijgen.
Zie ook hier

De Fraeylemaborg heeft een prachtige aanwinst. Het gaat om een 22 karaats gouden ring met een steen van amethyst, met daarop een decoratie van een springend hert. De ring werd in 2005 gevonden bij de Fraeylemaborg door de bekende inmiddels overleden amateur-archeoloog Regtop. Het is hoogst waarschijnlijk dat hij de ring vond op de bouwplaats van het Van Diepen kantoor, de enige grote bouwwerkzaamheid in 2005. De fraaie ring dateert naar schatting uit de 15e tot 17e eeuw en is door een man gedragen. De kast heeft een mooie florale versiering, en het ingesneden springende hert is op zich al interessant.
De ring krijgt binnenkort, samen met een aantal andere archeologische vondsten van ons landgoed, een plekje in de Bibliotheek.

Reconstructie Bibliotheek en Slaapkamer

Vanaf 1 maart 2008 hebben twee vertrekken van de Fraeylemaborg een gedaanteverwisseling ondergaan. Dit in het kader van het Herinrichtingsplan van de borg, waarin de bewoonde sfeer van het landgoed tot in het midden van de twintigste eeuw wordt nagestreefd. Als eerste kamers zijn nu de Bibliotheek en de Blauwe Logeerkamer te bewonderen, op de bovenverdieping van de westvleugel.

In de Bibliotheek zijn de authentieke 18de eeuwse boekenkasten gereconstrueerd en gevuld met twee fraaie boeken- verzamelingen. De ene verzameling komt van de familie Van Iddekinge en is in bruikleen ontvangen van de Nederlandse Kastelen Stichting. De tweede boeken- collectie is van de Stichting Van der Wyck-de Kempenaer. De ouderdom van de boeken varieert van de 17de tot de 20ste eeuw, van juridische en historische werken tot kinderboeken en romans. Er zijn vele fraaie banden te bewonderen naast eeuwenoude simpele papieren ruggen. De verdere inventaris van de Bibliotheek komt van o.a het Groninger Museum, de Gerrit van Houten Stichting, de Jan Menze van Diepen Stichting, het Noordelijk Scheepvaartmuseum, en van particulieren.

Bijzonder is ook dat er diverse meubels en objecten uit de oorspronkelijke inboedel van de Fraeylemaborg zijn teruggekeerd. Deze waren verkocht op de veiling van de inboedel bij Mak van Waay in 1971. Zo staat de enorme ijzeren geldkist weer op zijn plaats, helaas zonder de 17de eeuwse inhoud. Net als vroeger is de Bibliotheek een van de gezelligste kamers van de borg. Toen de borg nog bewoond werd dronk de familie Van der Hoop hier in “Vaders kamer” graag ‘s avonds een kopje thee!

De Blauwe Logeerkamer is ingericht met een ameublement uit de borg Ekenstein bij Appingedam. Het bestaat uit een groot hemelbed, tafel met zes stoelen, commode, nachtkastjes en een bidet. En dat alles in de exuberante stijl van circa 1870, vervaardigd door de bekende meubelmaker Horrix in Den Haag. Tegenwoordig wordt deze stijl weer zeer gewaardeerd, een tijd geleden sprak men kritisch over de “Lelijke tijd”

Het ameublement kwam in 1940 in het Groninger Museum terecht, dat het nu heeft uitgeleend aan de Fraeylemaborg.
De hoofdkleuren van de druk versierde meubels zijn zwart (hout) en blauw (textiel)
De imposante hemel boven de dubbele bedden heeft nog de oorspronkelijke blauwe damastzijden gordijnen uit 1870, wat op zich al zeer zeldzaam is.

Johan Remkes nieuwe voorzitter bestuur Fraeylemaborg

In december 2007 stapte een meerderheid van het bestuur van het Landgoed museum Fraeylemaborg op. Reden was een verschil van inzicht met de Gerrit van Houten Stichting over de toekomstvisie op het landgoed.

De Gerrit van Houten Stichting, eigenaar van de borg en het landgoed, heeft in overleg met de Gemeente Slochteren nieuwe bestuursleden aangezocht. Nieuwe voorzitter van het bestuur is de heer J.W. Remkes, Tweede Kamerlid voor de V.V.D., voormalig minister en vice-premier. Vanuit de gemeente Slochteren nemen zitting de heren Mr. H. Menninga (Harkstede) en G.J. Knook (Slochteren).

Naast de zittende bestuursleden, de heren drs. F.R.H. Smit te Groningen en S.Th. Deinum te Veendam,
zijn tot het bestuur toegetreden mevrouw G. van der Kamp – Nijholt te Garnwerd en de heren J.H. Teekman te Delfzijl, F.H. Ringers te Appingedam en drs. ing. H. Oldenziel te Sappemeer.

De directie van de Fraeylemaborg is verheugd over deze bestuurlijke invulling.

Fraeylemaborg op stelten

Als je de Fraeylemaborg vanuit een hoger standpunt wilt bekijken, kan dat in het vervolg op stelten! Om een bezoek aan dit fraaie landgoed levendiger te maken zijn er met ingang van 13 oktober 2007 een aantal oude kinderspel-materialen beschikbaar. Bij de borg kan men naar keuze stelten, hoepels of het croquetspel ophalen om dit vervolgens op het voorterrein uit te proberen.

Het lopen op stelten is een uitdaging voor het evenwichtsgevoel. Oorspronkelijk was het een manier om ondergelopen stukken grond te doorwaden. Later is het uitgegroeid tot een spel. Voor kinderen is het leuk om dit uit te proberen en te zien dat men al doende leert.

Hoepelen heeft ook al een lange geschiedenis. De Griekse geneesheer Hippocrates beval het circa 300 jaar voor Christus al aan, en noemde het een buitengewoon gezonde oefening voor mensen met een zwakke gezondheid. In de negentiende eeeuw was het rollen met een houten hoepel een bekend spel in heel Europa. Later werden hoepels vooral van ijzer gemaakt en dat geldt ook voor de hoepels bij de Fraeylemaborg. Het is een hele kunst om de hoepel rechtop te houden en in een rechte lijn te laten rollen. Ook hier weer een leuke uitdaging op de hobbelige klinkerpaden bij de Fraeylemaborg!

Het croquetspel was vroeger een favoriet spel van de familie die de borg bewoonde. Croquet is een balsport met als doel om als eerste een bal door zes poortjes te slaan. Je komt dan uiteindelijk bij de eindpaal, ook wel de eindspies. De poortjes ofwel bogen worden in het gras geplaatst. Je speelt het spel in twee partijen met elk eigen kleuren ballen.

In de Fraeylemaborg in Slochteren werd op 13 oktober 2006 voor het eerst de Gerrit van Houten Prijs uitgereikt. Winnaar was Gertjan Scholte-Albers met zijn olieverfschilderij "Panorama zeezicht". Hij kreeg een oorkonde en een cheque van € 5.000,- uitgereikt. De Gerrit van Houten Stichting beheert het werk van kunstenaar Gerrit van Houten (1866-1934) die al op jonge leeftijd geestesziek werd. Van zijn veertiende tot zijn vierentwintigste levensjaar maakte hij ruim 1000 kunstwerken. Gerrit van Houten’s artistieke oeuvre was de inspiratiebron voor 36 jonge kunstenaars, voornamelijk uit Groningen.

Waar speelden kinderen vroeger mee? Hoe heet de hond van Evert-Jan Van der Hoop? Welke vogels leven er in het park? Hoe werd duif gegeten? Wat doet de boomchirurg? Bestaan er snoeken van een meter? Waarom hebben de poortgebouwbeelden een rare achterkant?

Dit is een greep uit de vragen die kinderen moeten beantwoorden als ze meedoen aan het Sprokkelpad op het Landgoed Fraeylemaborg in Slochteren.
Gewapend met een sleutel en een verrekijker om de nek, een vragenlijst en een plattegrond vinden kinderen overal in het park kokers met daarin opdrachten. De sleutel past op de kokers en zo kunnen de antwoorden op de vragen bij elkaar worden gesprokkeld.
Het sprokkelpad lopen is leuk voor ouders en kinderen en schoolklassen. Van te voren aanmelden is niet nodig, maar als het om een groep gaat wel prettig.

Ook voor kinderpartijtjes is het Sprokkelpad heel geschikt. Restaurant De Boerderij op het Landgoed biedt een kinderpartijtje aan. Ontvangst met ranja, dan op avontuur om het Sprokkelpad te lopen en bij terugkomst in het restaurant heeft de kok een heuse Sprokkelpannenkoek gemaakt. IJsje toe.
Het sprokkelpad is gemaakt door natuurgids Bert Rogaar en conservator Henny van Harten.

Kinderen vanaf 8 jaar kunnen het pad zelfstandig lopen. Jongere kinderen hebben begeleiding nodig. Het Sprokkelpad is geschikt voor kinderen tot 12 jaar.

Het Sprokkelpad kost € 2,00 per kind. Het Sprokkelarrangement (sprokkelpad, ranja, sprokkelpannenkoek
en ijsje) bij De Boerderij kost € 7,50.

De beide buitenklokken van de Fraeylemaborg hangen weer op hun oude plekje! Deze bijzondere bronzen torenklokken zijn in 2005 gerestaureerd. Dit kon worden uitgevoerd dankzij bijdragen van de familie Bredius en van de Lionsclub Appingedam-Delfzijl.

Bomenadoptieplan 'Zicht op Noordbroek'

Het park van het landgoed Fraeylemaborg vergt veel onderhoud. Stap voor stap zal het park de komende jaren in oude luister worden hersteld. Het herstel van de oostelijke zichtlijn is in 1999 ter hand genomen. Deze zichtlijn die vanaf het balkon van de borg zicht op Noordbroek geeft, stond vol met opslag en jonge bomen. De zichtlijn is nu weer helemaal open, maar ontbeert een groot aantal laanbomen. Links en rechts van de zichtlijn horen zomereiken en beuken te staan. In totaal zijn er 100 nodig. De Vereniging Vrienden van het landgoed Fraeylemaborg heeft het plan opgevat een ieder te interesseren voor de adoptie van zo'n prachtige laanboom. Bekijk de folder met meer informatie als Microsoft Word of als Acrobat Reader PDF bestand.

Bouwhistorici Hans Ladrak en Jan Battjes hebben in 2003/2004 een bouwhistorisch onderzoek verricht in de Fraeylemaborg.
De belangrijkste conclusie was dat de Fraeylemaborg inderdaad als verdedigbaar steenhuis is begonnen en maar liefst voor 1300. De start van het gebouw ligt dus aanmerkelijk vroeger dan tot op dit moment werd verondersteld. Ook de verdere ontwikkeling van het gebouw werd in fraaie drie-dimensionale "volumetekeningen" getoond. Een tweede verrassing was dat het middengedeelte van de borg niet pas rond 1780 de huidige vorm heeft gekregen, maar al ten tijde van borgheer Henric Piccardt (rond 1690). De conclusies zijn vastgelegd in een uitgebreid en geillustreerd rapport dat aan conservator Henny van Harten werd aangeboden. Een belangrijk stuk van de geschiedenis van de Fraeylemaborg is zo gedocumenteerd!

Nieuw op deze site is het gedeelte met publicaties. Hier komen diverse artikelen van en over de Fraeylemaborg te staan als PDF bestand, welke u kunt downloaden. Op dit moment zijn er drie bestanden aanwezig, namelijk "Het bosch van den baron Fraeijlemaborg" over de geschiedenis van het park achter de borg, "Vijf eeuwen Fraeylemaborg" over de geschiedenis van de borg en het "Bouwhistorisch onderzoek in de Fraeylemaborg".

Het landgoed Fraeylemaborg heeft een enthousiast en betrokken vrijwilligersnetwerk van ruim 40 personen. Een belangrijke taak van deze medewerkers is de ontvangst van bezoekers in de borg. Vanwege het groeiende aantal activiteiten en uitbreiding van de openingsuren zijn een aantal nieuwe vrijwillige medewerkers zeer welkom. Vooral voor de weekends hebben we extra assistentie nodig. Voor meer informatie : mevr.Henny van Harten, conservator, tel. 0598-421568.

De vrijwilligers tijdens het jaarlijkse uitstapje in 2005,
een bezoek aan Museum Belvédère in Oranjewoud.

In de erker van de Fraeylemaborg stond jarenlang een Louis XV wandtafeltje met fraaie marquetterie, eigendom van de Gerrit van Houten Stichting. Bij de restauratie van dit meubeltje door de bekende restaurator Stephan Janssen werd duidelijk dat dit een heel bijzonder tafeltje is. Toen het geheel in oude luister werd hersteld bleek het een schrijftafel te zijn van Franse makelij, uit het atelier van de beroemde Parijse meubelmaker Boulle. Dit maakt het meubel tot een uitzonderlijk en kostbaar bezit, ofwel (zoals Janssen het omschreef) het is de Rembrandt onder de schrijftafels!