Tentoonstellingen 2010

Topstukken van Fraeylema - 17 april 2010 t/m 31 december 2010
Jetses aan de wand - 14 november 2009 t/m 5 april 2010
Gas in Glas - 17 juni 2009 t/m 17 juni 2013
 


Topstukken van Fraeylema

van 17 april t/m 31 december 2010

Bij de  Fraeylemaborg zijn drie stichtingen betrokken die elk een bijzondere kunstcollectie beheren.
De Gerrit van Houten Stichting is eigenaresse van het landgoed en heeft naast het werk van Gerrit van Houten (1866-1934) ook boeiende tijdgenoten in de collectie. De Jan Menze van Diepen Stichting bezit  Oosters porselein, beeldende kunst, topo- grafische kaarten en prenten en een Oranje-Nassauverzameling. De Stichting Van der Wyck-de Kempenaer tenslotte heeft een gevarieerde collectie die de komende jaren in kaart gebracht zal worden.
De collecties zitten grotendeels in depots die niet toegankelijk zijn voor publiek. Een selectie van fraaie, originele, zeldzame of opmerkelijke objecten  is daarom op zijn plaats.

De bezoekersenquête “Topstukken van Fraeylema” heeft als winnaar een stilleven van Henk Helmantel opgeleverd.

Voor de tentoonstelling “Topstukken van Fraeylema” konden bezoekers via de website van de Fraeylemaborg een top vijf kiezen uit 83 fraaie kunstwerken en objecten. Allemaal afkomstig uit de eigen collecties van de borg, namelijk de de Gerrit van Houten Stichting, de Jan Menze van Diepen Stichting en de Stichting Van der Wyck-de Kempenaer. Uit het zeer gevarieerde aanbod werd het schilderij van Helmantel het vaakst gekozen. Dit stilleven met voorwerpen uit de collectie van de Jan Menze van Diepen Stichting leverde veel positieve motivaties op. Dit is mijn topstuk. Zo mooi van compositie en zo goed geschilderd. De lichtval en de kleur van de voorwerpen tegen de donkere achtergrond zijn heel goed weergegeven” (L.van Straten), Meester onder de stillevenschilders” (R.J. Meijer), Helmantel heeft geen motivatie nodig. Ik kijk naar de appels en ik wil even aan ze ruiken” (W. Fennis).

 

De winnende top vijf bestaat verder uit maar liefst twee schilderijen van Johan Dijkstra, een landschap van Geesje Mesdag-van Calcar, en een gouden middeleeuwse ring. Deze ring werd in 2005 door een amateur-archeoloog gevonden bij de Fraeylemaborg. Dat deze ring gevonden is op het terrein van de Fraeylemaborg en zo oud is vind ik geweldig. Je zou er een mooie historische roman op kunnen baseren.” (A. Stonebrink), Schitterende vondst die je dicht bij de oorspronkelijke bewoners brengt. Prikkelt de fantasie over wie er liep, wanneer en hoe de ring verloren is. In de winter, over een witte handschoen gedragen waardoor tijdens de wandeling met hoog bezoek niet gevoeld is hoe hij afgleed? Op een zwoele zomeravond in een kledingstuk van een geheime liefde blijven hangen? Of in de herfst, al spelend met de hond?” (J.W.T. Schreurs).

De winnende kunstwerken krijgen een ereplaats in de tentoonstelling “Topstukken van Fraeylema” die vanaf 16 april te zien is in het Koetshuis van de Fraeylemaborg. En natuurlijk zijn daar ook vele andere topstukken te bewonderen, zoals schilderijen, aquarellen, fraai zilver, kostbaar porselein, antieke meubels en 17de eeuwse familieportretten. Een selectie van de motivaties uit de bezoekersenquête is te lezen in de tentoonstelling. Ze maken duidelijk dat smaken verschillen en dat iedereen een eigen beleving heeft bij een kunstwerk!
 


Jetses aan de wand

van 14 november 2009 t/m 5 april 2010

De meeste mensen kennen de prachtige schoolplaten van Cornelis Jetses (1873-1955) wel. Gedurende zo'n driekwart eeuw hebben honderdduizenden schoolkinderen ernaar gekeken. Tegenwoordig zijn het gewilde antiquarisch verkrijgbare wandversieringen.

Voor het eerst zijn de originele aquarellen en schetsen voor deze schoolplaten in een bijzondere overzichtstentoonstelling bijeengebracht. Vanaf 14 november zijn ze te zien in de tentoonstelling “Jetses aan de wand” in de Fraeylemaborg in Slochteren.

Ze komen grotendeels uit de serie “Het volle leven”. Jetses heeft daarnaast ook twee geschiedenisplaten gemaakt.  Cornelis Jetses (1873-1955) is bekend geworden door zijn gedetailleerde illustraties in schoolboeken, schoolplaten en historische prenten. Ook maakte hij het illustere leesplankje met de opsomming Aap-Noot-Mies, waarmee generaties Nederlandse kinderen hebben leren lezen. Verder was hij de man achter de tekeningen in de beroemde boekjes van Ot en Sien. Hij is zonder twijfel een van de bekendste illustratoren van Nederland.

De tentoonstelling biedt bezoekers een kijkje in de werkwijze van Cornelis Jetses. Samen met zijn collega Johan Isings is Jetses verantwoordelijk voor bekende afbeeldingen uit onze vaderlandse geschiedenis en het leven op het platteland. Wie herinnert zich niet de schoolplaat “Ter Walvischvaart” met de woest aanvallende ijsbeer, of de plaat “In de weide” waarop de boerin met de hand de koe melkt? Als geen ander verstond Jetses de kunst om van een educatief verhaal, een aantrekkelijk en levendig tafereel te maken.

Veel van zijn werk maakte Jetses in opdracht van Noordhoff Uitgevers in Groningen, waar een groot deel van zijn archief nu nog wordt bewaard. Een ander groot deel is te vinden bij de Cornelis Jetses Stichting. Zonder de medewerking van deze twee organisaties was de realisatie van deze tentoonstelling niet mogelijk geweest.

Bij de tentoonstelling is het rijk geïllustreerde gelijknamige boek “Jetses aan de wand” verschenen,  met alle platen, schetsen én verhalen die bij de schoolplaten verteld werden. Dit boek is te bestellen in onze webwinkel.

De tentoonstelling “Jetses aan de wand“ is een samenwerkingsproject tussen het Nationaal Onderwijsmuseum in Rotterdam, Museum Nairac in Barneveld, de Fraeylemaborg in Slochteren en de Cornelis Jetses Stichting.
 


Gas in Glas

van 17 juni 2009 t/m 17 juni 2013

De tentoonstelling Gas in glas herdenkt het feit dat vijftig jaar geleden het Groningen-gasveld werd ontdekt. De expositie is een glazen hommage aan de fossiele rijkdom die het Groningen-gasveld miljoenen jaren verborgen heeft gehouden totdat het aardgas op 22 juli 1959 werd ontdekt. Daarnaast geeft deze expositie een eigentijdse invulling aan het fenomeen van de Engelse landschapstuin van de Fraeylemaborg. Het imposante park dat zich over een lengte van maar liefst 1,4 kilometer achter de borg ontvouwt, is een prachtig voorbeeld van de romantische tuinarchitectuur die in de tweede helft van de achttiende eeuw populair werd.

Joost van Santen

Aan de hand van een zestal thema’s dat door de gas- partners is aangedragen, hebben zeven kunstenaars een werk in glas gerealiseerd. De keuze voor het materiaal glas is een zeer bewuste geweest. De transparantie van glas refereert aan de onzichtbaarheid van aardgas en roept ook associaties op met de glazen bol waarin de toekomst kan worden gelezen. Zowel gas als glas zijn ongrijpbare fenomenen die alleen door menselijk ingrijpen zichtbaar kunnen worden gemaakt.

In hun grote verscheidenheid geven de zeven werken van de manifestatie Gas in glas een prachtig beeld van de mogelijkheden die glas biedt. Maar, veel belangrijker,
geven zij vorm aan de vele aspecten die met de fossiele brandstof gas hebben te maken: het ontstaan van gas, de oneindige diepte waarin gas zich bevindt, de omvang van het Groningen-gasveld en gas als levensbron voor de mens.
De glazen beeldentuin die zo in het park van de Fraeylemaborg is ontstaan, viert op overtuigende wijze de vijftigjarige verjaardag van de gaswinning uit het Groningen-gasveld.

De volgende kunstenaars nemen deel:

Peter Bremers (Maastricht 1957)
Václav Cigler (Vsetín, Tsjecho-Slowakije 1929)
Ineke Hans (Zelhem 1966)
Bert Frijns (Kerkrade 1953)
Karin Maurer (Wenen, Oostenrijk 1975)
Caroline Prisse (Brussel, België 1969)
Joost van Santen (Amsterdam 1929)

Bekijk hier een uitzending van RTV Noord met daarin een reportage over de tentoonstelling
Gas in Glas.
 

Peter Bremers

Caroline Prisse

Karin Maurer


Naar boven